ANTİK ROMA DÖNEMİ TAŞ KESME İŞLEMİ RESİMLİ

Arkeolojiyi Forumlara Sığdırmak İmkansız Ama Elimizden Geldiğince Faydalı Olabilecek Konuları Defineci Arkadaşlara Katkısı Olsun Diye Burada Paylaşalım...

Moderatörler: SeRHaT21, OzaN, MaTRaX, MustanG, SEYRANİ

Kullanıcı avatarı
SeRHaT21
YÖNETİM
YÖNETİM
Mesajlar: 1926
Kayıt: 26 May 2009, 22:52

ANTİK ROMA DÖNEMİ TAŞ KESME İŞLEMİ RESİMLİ

Okunmamış mesaj gönderen SeRHaT21 » 27 Haz 2009, 13:29

ANTİK ROMA DÖNEMİ TAŞLARIN OCAKTAN ÇIKARTILMASI

Taşların çıkarılma yöntemi, kullanılan aletten çok, maden yatağının jeolojik yapısına, taşın değerine ve işlevine göre değişir (KOZELJ 1988: 31). Bazen, Paros'un "lykhnites" olarak bilinen yüksek saflıktaki heykeltraşlık mermerinde olduğu gibi (yeraltından çıkarıldığından dolayı Grekçe'deki lamba, lykhnos, sözcüğünden gelir), damarı izlemek için yamaçta bir tünel açmak gerekir (resim 2). Paros'ta hem yeraltında hem de yerüstünde taş ocakları vardı. Aynı durum Roma yakınlarındaki süngertaşı ocakları için de geçerliydi. Bazı durumlarda, örneğin Mons Claudianus'ta, kaya genellikle uygulandığı gibi ocak yüzlerinin tamamı kullanılarak işlenmez. İyi kayaçların yeryüzüne çıkmış pek çok katmanı vardır. Bu yüzden Romalılar kolayca elde edilebilen kalın parçaları ayırarak çalışmayı en aza indirme yoluna gitmişlerdir. Ama asıl yeğlenen yöntem, sürekli olarak bir dikey bir yatay yüzün ya da aynı anda her ikisinin çalışılarak taş ocağının sistematik olarak işletilmesiydi. Genellikle ocaklar yamaçlara açılır ve taş blokları basamaklar halinde alınırdı (resim 3).

Resim

Resim
Fırat'ın batı yakasında Fakirdağ'daki taş ocağı (Gaziantep).
[Foto: Müjde Türkmen]

Taş çıkarma yöntemleri çok basittir ve Eski Mısır'dan bugüne aslında pek değişmeden gelmiştir: Taşın kesilerek çıkartılması yönteminde ön yüzü ve tepesi açık olan kayanın diğer üç yüzüne derin ve dar açmalar kesilir (ASGARİ 1979: 453 ve ASGARİ 1995:105-106). Bazen bunun yerine anakaya içindeki çatlaklardan da yararlanılır. Açmaların derinliği, çıkarılmak istenen taş bloğunun yüksekliği kadar olmalıdır

Resim

Kaya üzerine külünk (kaya ve taş kırmakta kullanılan ucu sivri kazma. ile düzgün çizgiler boyunca vurularak ufak parçalar kopara kopara açma içinde derinleşilir. Ama aşağı doğru eğimli biçimde inildiğinden açma gitgide daralacaktır. Bu yüzden açmalar murca madırga (taş oyarken kalem, murç gibi aletlere vurmakta kullanılan kısa, ağır demir tokmak.) ile vurularak düzeltilir. Bu işlem, açma duvarında birbirine paralel çizgiler oluşmasına yol açar; çizgilerin uzunluğu kullanılan murcun boyuyla doğru orantılıdır.

Taş bloğunun üç yanı açmalar yardımıyla anakayadan ayrıldıktan sonra kayaya bağlı kalan son yanına çatlatma yöntemi uygulanır. Yanyana açılan yuvalara sokulan demir veya tahta kamalara (taşı yarmak için kullanılan sivri uçlu, yassı demir ya da ağaç parçası, takoz) vurularak taş çatlatılır (resim 7). Sert mermerler ve granit için demir ve tunçtan kamalar, daha yumuşak taşlarda (kireçtaşı, şist gibi) ise tahta kamalar kullanılırdı. Bazen, Prokonnessos mermer ocaklarında olduğu gibi, bloğun kaya yüzeyinden ayrılmasını desteklemek için çatlatılacak yere önce boydan boya sığ bir oluk açılabilir (ASGARİ 1995: 106). 15-20cm derinlikte V biçimi kesitli bu oluğun sivri dibi 2-3 cm eninde düzlenir ve kamalar buraya yerleştirilirdi. Çatlatma yönteminde trapez (yamuk) ya da yarım yuvarlak yassı kamalar kullanılır. Taş çıkarıldıktan sonra kama yuvalarının izleri kalır

Resim

Resim
Murca vurarak ayırma sırasında zarar görmüş mermer arkhitrav, Traian Forumu, Roma.

Çok sık olmamakla birlikte kullanılan başka bir yöntem de pointillé (noktalı çizgi) tekniğiydi (DODGE 1992:16). Üç yanda açılan ayırma açmalarının tabanına yakın aralıklarla dizilen silindirik deliklerin bir noktasından kesmek gerekirdi. Bu yapılırken, bloğu anakayadan ayırmak için baskı bir köşeden uygulanabilirdi. Bu yöntemin başarısı en başta taşın kendine özgü ayırma tekniklerine bağlıdır. Bazen kama yöntemi ve pointillé yöntemi, Thasos'taki Aliki'de olduğu gibi, birbirine bağlı olarak kullanılırdı. Ayrıca Naksos'taki mermer ocaklarında da bu yöntemin uygulanmış olduğu bilinmektedir. Pointillé tekniği hem blokların hem de sütunların çıkarılmasında kullanılabilir ve özellikle eğimli kayalar için uygundur.

Kaya kütlesi bir tümseğe ya da çıkıntılı kısımlara sahipse ısı şoku uygulanırdı (KOZELJ 1988). Bunun için çıkarılacak bloğun boyutları önceden belirlenir ve taşın dört yüzeyinde de çalışılır. Bir kılavuz çizgisi kesilerek bu çizginin her iki ucunda ateş yakılır, ısınan taşa soğuk su dökülerek taşın kesilen çizgiler boyunca yarılması sağlanır.

Çoğunlukla renkli mermerden ve taşlardan yapılan kaplamalar ise Eski Mısır'da olduğu gibi bakır testerelerle kesilirdi. Daha sert kayalar için, dişsiz bıçaklar taneleri bakır üzerine gömülmüş olan zımpara ile kullanılırdı. Bu tür testereler Geç İmparatorluk döneminde bazen su gücüyle çalıştırılmışlardır (FORBES 1966: 181). Ausonius'un MS 4. yy.'ın ortalarında Moselle Nehri üstüne yazdığı şiirde geçen kısa bir anlatım bu konuda ipucu vermektedir. Bu kısımda Moselle'ye Trier'in hemen aşağısından katılan Erubris'in (Ruwar) kıyılarında su çarkları tarafından çalıştırılan testereler anlatılmaktadır (LANDELS 1996: 19). Plinius (NH, 36.159) yine bu bölgede bulunan bir tür sabuntaşının, kiremit olarak kullanılmak üzere testerelerle tahta gibi kolaylıkla kesilebildiğini bildirmektedir.
Sitemizde Tarihi eser alım satımı yapılmamaktadır... Eser resimleri yayınlanmamaktadır...
Bulduğunuz emareleri bağlı olduğunuz Müze müdürlüklerine teslim ediniz.. Tarihi eser kaçakçılarından uzak durunuz kesinlikle internet ortamında sizleri suça teşvik edenlerden uzak durunuz.

Kullanıcı avatarı
MustanG
YÖNETİM
YÖNETİM
Mesajlar: 1066
Kayıt: 26 May 2009, 03:08
Konum: Bursa
İletişim:

Re: ANTİK ROMA DÖNEMİ TAŞLARIN OCAKTAN ÇIKARTILMASI

Okunmamış mesaj gönderen MustanG » 27 Haz 2009, 14:29

Harika bir konu, hep taş kesme işlemi yapılmış derler ama kimse böyle açıklayamadı henüz, tebrik ederim. Resimler eşsiz diye üzerine definem.org yazdım ve serhat21 ustamızın çektiği 2 resmide örnek teşkil etsin diye ekliyorum, buyrun...

Resim
Resim
Sitemizde Sunulan Bilgiler, Tavsiyeler ve İşaretlere Yorumlar Yasal Kazı Yapacağınız İçindir ve Yasal Kazı Yaptığınızı Varsayarak Paylaşılmıştır, Lütfen Kaçak Kazı Yapmayalım


Sen hakka tevekkül kıl
Tefviz et rahatı bul
Sabreyle ve râzı ol
Mevla görelim neyler
Neylerse güzel eyler...

Kullanıcı avatarı
SeRHaT21
YÖNETİM
YÖNETİM
Mesajlar: 1926
Kayıt: 26 May 2009, 22:52

Re: TAŞ KESME İŞLEMİNİN RESİMLİ ANLATIMI

Okunmamış mesaj gönderen SeRHaT21 » 27 Haz 2009, 15:54

Resim

bir örnekte benden ama bu roma dönemine ait değil konuya yakın bir örnek
Sitemizde Tarihi eser alım satımı yapılmamaktadır... Eser resimleri yayınlanmamaktadır...
Bulduğunuz emareleri bağlı olduğunuz Müze müdürlüklerine teslim ediniz.. Tarihi eser kaçakçılarından uzak durunuz kesinlikle internet ortamında sizleri suça teşvik edenlerden uzak durunuz.

muratkursat
Mesajlar: 7
Kayıt: 04 Haz 2009, 19:25

Re: TAŞ KESME İŞLEMİNİN RESİMLİ ANLATIMI

Okunmamış mesaj gönderen muratkursat » 28 Haz 2009, 22:56

Resim

Resim

ustad ellerine saqlık guzel paylasım gezerken cekmis oldugum tas ocağından ornek 1 resim

Kullanıcı avatarı
Hundai
Mesajlar: 1587
Kayıt: 09 Haz 2009, 14:12
Konum: adana-mersin-muğla

Re: TAŞ KESME İŞLEMİNİN RESİMLİ ANLATIMI

Okunmamış mesaj gönderen Hundai » 28 Haz 2009, 22:58

eline sağlık kardeş çok iyi bir çalışma
sabır en büyük erdemdir



Youtube

ANGARALI
Mesajlar: 915
Kayıt: 28 May 2009, 21:14

Re: TAŞ KESME İŞLEMİNİN RESİMLİ ANLATIMI

Okunmamış mesaj gönderen ANGARALI » 29 Haz 2009, 10:18

SAOL ÜSDAT BÖYLECE ESKİDEN TAŞ KESME İŞİNİ ÖĞRENMİŞ OLDUK BİZİ AYDINLATTIĞIN İÇİN COK TŞK.EDERİZ
ANKARADA 1500 İLE 2000 YILLIK HUN İZLERİ BULUNDU




http://www.definem.org Ana Sayfamızdaki Define İşaretlerimize Yorumlarınızı Bekliyoruz.

atillahan
Mesajlar: 1
Kayıt: 25 Haz 2009, 13:59

Re: TAŞ KESME İŞLEMİNİN RESİMLİ ANLATIMI

Okunmamış mesaj gönderen atillahan » 29 Haz 2009, 19:36

elınıze sağlik teşşkürr):)

Kullanıcı avatarı
SeRHaT21
YÖNETİM
YÖNETİM
Mesajlar: 1926
Kayıt: 26 May 2009, 22:52

Günümüzdeki taş ocakları

Okunmamış mesaj gönderen SeRHaT21 » 30 Haz 2009, 03:34


Youtube
<object width="425" height="344"><param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/HaubKfadkT4&hl ... ram><param name="allowFullScreen" value="true"></param><param name="allowscriptaccess" value="always"></param><embed src="http://www.youtube.com/v/HaubKfadkT4&hl=en&fs=1&" type="application/x-shockwave-flash" allowscriptaccess="always" allowfullscreen="true" width="425" height="344"></embed></object>[/youtube]


Youtube
<object width="425" height="344"><param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/om9sg2YM-sQ&hl ... ram><param name="allowFullScreen" value="true"></param><param name="allowscriptaccess" value="always"></param><embed src="http://www.youtube.com/v/om9sg2YM-sQ&hl=en&fs=1&" type="application/x-shockwave-flash" allowscriptaccess="always" allowfullscreen="true" width="425" height="344"></embed></object>[/youtube]
Sitemizde Tarihi eser alım satımı yapılmamaktadır... Eser resimleri yayınlanmamaktadır...
Bulduğunuz emareleri bağlı olduğunuz Müze müdürlüklerine teslim ediniz.. Tarihi eser kaçakçılarından uzak durunuz kesinlikle internet ortamında sizleri suça teşvik edenlerden uzak durunuz.

arsemia
Mesajlar: 2
Kayıt: 06 Tem 2009, 21:55

Re: TAŞ KESME İŞLEMİNİN RESİMLİ ANLATIMI

Okunmamış mesaj gönderen arsemia » 06 Tem 2009, 23:28

demekki diyoruzya eski çaglarda gerçekten teknoloji varmış diye gerçekten güzel bir bilgi ve yerinde bir anlatım kaynagını vermiş olmanız bunun bir çalıntı diil bir bilgi paylaşımı oldugunu göstermesidir. bazı kendilerini araştırmacı diye bahs konusu yapan lara ders olur
teşekkürler seher hanım

Okan
Mesajlar: 909
Kayıt: 29 May 2009, 22:52

Re: ANTİK ROMA DÖNEMİ TAŞ KESME İŞLEMİ RESİMLİ

Okunmamış mesaj gönderen Okan » 19 Ağu 2009, 21:56

gerçekten mükemmel bir çalışma ve örnekleriyle daha bir harika olmuş
OrTAmıN bİtTİği YeRDe BiZ BaşlARIz TarZImıZ içİN ÖlüR ŞekLİmİZ İçiN YaŞArıZ..



Cevapla

“ARKEOLOJİ” sayfasına dön